5. Sınıf Fen Bilimleri: Yaşamımızdaki Elektrik Yazılıya Hazırlık

Bu ünitede basit bir elektrik devresini oluşturan elemanları, bu elemanların sembollerini, devre şeması çizmeyi ve ampulün parlaklığını nelerin değiştirdiğini tekrar ediyoruz.

Yazılı öncesi konu özeti

Devre elemanları ve görevleri

Pil, devreye elektrik enerjisi sağlar; artı (+) ve eksi (−) olmak üzere iki kutbu vardır.
Ampul, elektrik enerjisini ışık enerjisine ve ısı enerjisine dönüştürür.
Duy, ampulün takıldığı ve devreye bağlandığı yuvadır.
Anahtar, devreyi açıp kapatarak akımın geçmesini sağlar ya da engeller.
Bağlantı kabloları devre elemanlarını birbirine bağlar.

Devre elemanlarının sembolleri

Pil: biri uzun, biri kısa iki paralel çizgiyle gösterilir; uzun çizgi artı (+), kısa çizgi eksi (−) kutuptur.
Ampul: içinde çarpı işareti bulunan bir daireyle gösterilir.
Anahtar: açık anahtar, bir ucu havada kalan eğik bir çizgiyle; kapalı anahtar, iki noktayı birleştiren çizgiyle gösterilir.
Bağlantı kablosu: düz bir çizgiyle gösterilir.

Basit elektrik devresi ve devre şeması

Pil, ampul, anahtar ve kabloların uç uca bağlanmasıyla basit bir elektrik devresi kurulur.
Anahtar kapalıyken devre tamamlanır, akım geçer ve ampul yanar; buna kapalı devre denir.
Anahtar açıkken ya da bir kablo koptuğunda akım geçmez, ampul yanmaz; buna açık devre denir.
Devre elemanlarının sembollerle çizilmiş hâline devre şeması denir. Şemada kablolar düz ve köşeli çizgilerle gösterilir.

Ampul parlaklığını etkileyen değişkenler

Devreye arka arkaya (seri) eklenen pil sayısı artırılırsa ampulün parlaklığı artar.
Aynı pille çalışan devreye arka arkaya (seri) ampul eklenirse her bir ampulün parlaklığı azalır.
Pil eskidikçe ampulün ışığı zayıflar.
Bir değişkenin parlaklığa etkisi araştırılırken yalnızca o değişken değiştirilir, diğer koşullar aynı tutulur.

Bu ünitenin kazanımları (3)

FB.5.6.1 Devre elemanlarını ve sembollerini tanıyabilme
FB.5.6.2 Basit elektrik devresini ve devre şemasını açıklayabilme
FB.5.6.3 Ampul parlaklığını etkileyen değişkenleri açıklayabilme

Önemli kavramlar ve tanımlar

Pil: Devreye elektrik enerjisi sağlayan devre elemanı.
Ampul: Elektrik enerjisini ışık ve ısı enerjisine dönüştüren devre elemanı.
Duy: Ampulün takıldığı yuva.
Anahtar: Devreyi açıp kapatmaya yarayan devre elemanı.
Bağlantı kablosu: Devre elemanlarını birbirine bağlayan tel.
Kapalı devre: Akımın geçtiği, ampulün yandığı tamamlanmış devre.
Açık devre: Akımın geçmediği, ampulün yanmadığı devre.
Devre şeması: Devre elemanlarının sembollerle gösterildiği çizim.
Bağımsız değişken: Deneyde araştırmacının değiştirdiği koşul; örneğin pil sayısı.

İnteraktif yazılı provası

Sorular karışık sırayla, tek tek gelir. Her sorudan sonra cevabını kontrol eder, açıklamayı okursun. Sonunda hangi konuları tekrar etmen gerektiğini görürsün.

Misafir olarak çözüyorsun: sonucun kaydedilmez. Giriş yap

Yazılı soruları

Soruları istediğin sırayla çözebilirsin. Her sorunun altında cevabını kontrol eder, açıklamalı çözümü görürsün.

Klasik yazılı soruları

1Klasik

Elektrik devresini açıp kapatmaya yarayan devre elemanı hangisidir?

2Klasik

Devre elemanlarının sembollerle gösterildiği çizime ne ad verilir?

3Klasik

Ampulün takıldığı ve devreye bağlandığı yuvaya ne ad verilir?

4Klasik

Aynı pille çalışan bir devreye arka arkaya yeni ampuller eklendiğinde ampullerin parlaklığı azalır. Bunun nedenini açıklayınız.

Cevabın

Açık uçlu sorular

5Açık uçlu

Açık devre ile kapalı devre arasındaki farkı, anahtarın ve ampulün durumunu belirterek açıklayınız.

Cevabın

6Açık uçlu

Basit bir elektrik devresindeki pil, ampul ve anahtarın görevlerini açıklayınız.

Cevabın

Boşluk doldurma

7Boşluk doldurma

Boşlukları kelime havuzundan uygun kelimelerle doldurun.

Pil sembolünde uzun çizgi pilin kutbunu, kısa çizgi ise kutbunu gösterir.

8Boşluk doldurma

Boşlukları kelime havuzundan uygun kelimelerle doldurun.

Devredeki pil sayısı artırılırsa ampulün parlaklığı . Aynı pille çalışan devreye arka arkaya ampul eklenirse her bir ampulün parlaklığı .

Doğru-yanlış

9Doğru-yanlış

Aşağıdaki ifade doğru mu, yanlış mı?

“Devre şemasında ampul, içinde çarpı işareti bulunan bir daireyle gösterilir.”

10Doğru-yanlış

Aşağıdaki ifade doğru mu, yanlış mı?

“Anahtar açık olduğunda devreden akım geçer ve ampul yanar.”

11Doğru-yanlış

Aşağıdaki ifade doğru mu, yanlış mı?

“Ampul, elektrik enerjisini ışık enerjisine ve ısı enerjisine dönüştürür.”

12Doğru-yanlış

Aşağıdaki ifade doğru mu, yanlış mı?

“Devre şemasında bağlantı kabloları düz çizgilerle gösterilir.”

Eşleştirme

13Eşleştirme

Devre elemanlarını sembollerinin tarifiyle eşleştirin.

Soldan bir kutuya, sonra sağdan uygun açıklamaya dokun. Bilgisayarda sağdaki kutuyu sürükleyip soldakinin üstüne bırakabilirsin.

Grafik, tablo ve görsel yorumlama

14Yorumlama

Tabloda aynı tür piller, ampuller ve kablolarla kurulan dört devrenin özellikleri verilmiştir. Pil sayısının ampul parlaklığına etkisini araştıran bir öğrenci hangi iki devreyi karşılaştırmalıdır?

Kurulan devreler
Devre	Pil sayısı	Ampul sayısı	Anahtar
K	1	1	Kapalı
L	2	1	Kapalı
M	1	2	Kapalı
N	2	1	Açık

AK ve MBL ve NCK ve LDM ve N

15Yorumlama

Aynı tür piller ve ampullerle kurulan dört seri devrede bir ampulün parlaklığı ışık ölçerle ölçülmüştür. Grafiğe göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir ampulün parlaklığı

Devre	Parlaklık (ışık ölçer değeri)
A (1 pil, 1 ampul)	20
B (2 pil, 1 ampul)	45
C (1 pil, 2 ampul)	8
D (2 pil, 2 ampul)	20

AA ile C karşılaştırıldığında ampul sayısı artınca parlaklık artmıştır.BA ile B karşılaştırıldığında pil sayısı artınca parlaklık artmıştır.CD devresindeki ampul, B devresindeki ampulden daha parlaktır.DPil sayısının ampul parlaklığına hiçbir etkisi yoktur.

Deney düzeneği yorumlama

16Deney

Bir öğrenci ampul sayısının ampul parlaklığına etkisini araştırmak için iki devre kuruyor. Bu deneyde bağımlı değişken (ölçülen ya da gözlenen) hangisidir?

Ampul sayısı ve parlaklık

I. devre

🔋🔋 2 pil (arka arkaya)
💡 1 ampul
🔌 Kapalı anahtar

II. devre

🔋🔋 2 pil (arka arkaya)
💡💡💡 3 ampul (arka arkaya)
🔌 Kapalı anahtar

Her iki devrede aynı tür piller, ampuller ve kablolar kullanılmıştır.

APil sayısıBAmpul sayısıCKablo uzunluğuDAmpullerin parlaklığı

17Deney

Bir şemaya bakarak basit elektrik devresi kuran öğrencinin yapacağı işlemleri doğru sıraya koyun.

1Anahtarı kapatıp ampulün yanıp yanmadığını kontrol etmek.
2Elemanları şemaya uygun biçimde kablolarla birbirine bağlamak.
3Kurulacak devrenin şemasını çizmek.
4Şemadaki pil, ampul, duy, anahtar ve kabloları hazırlamak.

Çoktan seçmeli sorular

18Çoktan seçmeli

Bir el fenerinin düğmesi açık konumdan kapalı konuma getirildiği hâlde ampulü yanmıyor. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisi olamaz?

APillerin bitmiş olmasıBAmpulün bozulmuş olmasıCİçerideki bir bağlantının kopmuş olmasıDAmpulün yeni ve sağlam olması

Cevap anahtarı ve açıklamalı çözümler

Cevap anahtarını göster

No	Soru	Cevap ve açıklama
1	Elektrik devresini açıp kapatmaya yarayan devre elemanı hangisidir?	Anahtar Anahtar kapatılınca devre tamamlanır ve ampul yanar; açılınca devre kesilir.
2	Devre elemanlarının sembollerle gösterildiği çizime ne ad verilir?	Devre şeması Devre şeması, devrenin herkesin anlayabileceği sembollerle çizilmiş hâlidir.
3	Ampulün takıldığı ve devreye bağlandığı yuvaya ne ad verilir?	Duy Duy, ampulün devreye kolayca bağlanmasını sağlar.
4	Aynı pille çalışan bir devreye arka arkaya yeni ampuller eklendiğinde ampullerin parlaklığı azalır. Bunun nedenini açıklayınız.	Devredeki pil aynı kaldığı için ampullere sağlanan elektrik enerjisi de değişmez. Ampul sayısı artınca bu enerji ampuller arasında paylaşılır ve her bir ampule düşen pay azalır. Bu yüzden her ampul daha sönük yanar. Parlaklığı yeniden artırmak için devreye pil eklenebilir.
5	Açık devre ile kapalı devre arasındaki farkı, anahtarın ve ampulün durumunu belirterek açıklayınız.	Kapalı devrede anahtar kapalıdır ve devre tamamlanmıştır; akım geçer ve ampul yanar. Açık devrede anahtar açıktır ya da bir bağlantı kopmuştur; devre tamamlanmadığı için akım geçmez ve ampul yanmaz. Ampulün yanması için devrenin hiçbir yerinde kopukluk olmamalıdır.
6	Basit bir elektrik devresindeki pil, ampul ve anahtarın görevlerini açıklayınız.	Pil devreye elektrik enerjisi sağlar. Ampul elektrik enerjisini ışık ve ısı enerjisine dönüştürerek aydınlatma yapar. Anahtar ise devreyi açıp kapatarak ampulün yanıp sönmesini kontrol eder. Her devre elemanının farklı bir görevi vardır; birlikte çalıştıklarında devre işler.
7	Pil sembolünde uzun çizgi pilin …… kutbunu, kısa çizgi ise …… kutbunu gösterir.	artı · eksi Pil sembolünde uzun çizgi artı (+), kısa çizgi eksi (−) kutuptur.
8	Devredeki pil sayısı artırılırsa ampulün parlaklığı ……. Aynı pille çalışan devreye arka arkaya ampul eklenirse her bir ampulün parlaklığı …….	artar · azalır Pil sayısı parlaklığı artırır; seri bağlı ampul sayısı ise her ampulün parlaklığını azaltır.
9	Devre şemasında ampul, içinde çarpı işareti bulunan bir daireyle gösterilir.	Doğru Bu sembol ampulü gösterir ve her yerde aynı şekilde kullanılır.
10	Anahtar açık olduğunda devreden akım geçer ve ampul yanar.	Yanlış. Doğrusu: Anahtar açık olduğunda devre tamamlanmaz; akım geçmez ve ampul yanmaz. Ampulün yanması için anahtarın kapalı, yani devrenin tamamlanmış olması gerekir.
11	Ampul, elektrik enerjisini ışık enerjisine ve ısı enerjisine dönüştürür.	Doğru Bir süre yanan ampule yaklaşınca ısındığı hissedilir; ampul ışığın yanında ısı da yayar.
12	Devre şemasında bağlantı kabloları düz çizgilerle gösterilir.	Doğru Şemada kablolar, devrenin kolay okunması için düz ve köşeli çizgilerle çizilir.
13	Devre elemanlarını sembollerinin tarifiyle eşleştirin.	Pil → Biri uzun, biri kısa iki paralel çizgi; Ampul → İçinde çarpı işareti bulunan daire; Açık anahtar → Bir ucu havada kalan eğik çizgi; Bağlantı kablosu → Elemanları birleştiren düz çizgi Semboller sayesinde devreler kolayca çizilir ve herkes tarafından anlaşılır.
14	Tabloda aynı tür piller, ampuller ve kablolarla kurulan dört devrenin özellikleri verilmiştir. Pil sayısının ampul parlaklığına etkisini araştıran bir öğrenci hangi iki devreyi karşılaştırmalıdır?	C) K ve L K ve L devrelerinde yalnızca pil sayısı farklıdır; ampul sayısı ve anahtar durumu aynıdır. N devresinde anahtar açık olduğu için ampul yanmaz.
15	Aynı tür piller ve ampullerle kurulan dört seri devrede bir ampulün parlaklığı ışık ölçerle ölçülmüştür. Grafiğe göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?	B) A ile B karşılaştırıldığında pil sayısı artınca parlaklık artmıştır. A ve B’de yalnızca pil sayısı farklıdır; pil sayısı artınca parlaklık 20’den 45’e çıkmıştır. A ile C’de ampul sayısı artınca parlaklık azalmıştır.
16	Bir öğrenci ampul sayısının ampul parlaklığına etkisini araştırmak için iki devre kuruyor. Bu deneyde bağımlı değişken (ölçülen ya da gözlenen) hangisidir?	D) Ampullerin parlaklığı Öğrenci ampul sayısını değiştirmiş (bağımsız değişken), parlaklığı gözlemiştir (bağımlı değişken). Pil sayısı ve kablolar sabit tutulmuştur.
17	Bir şemaya bakarak basit elektrik devresi kuran öğrencinin yapacağı işlemleri doğru sıraya koyun.	1. Kurulacak devrenin şemasını çizmek. 2. Şemadaki pil, ampul, duy, anahtar ve kabloları hazırlamak. 3. Elemanları şemaya uygun biçimde kablolarla birbirine bağlamak. 4. Anahtarı kapatıp ampulün yanıp yanmadığını kontrol etmek. Önce plan (şema) yapılır, sonra malzemeler hazırlanır, devre kurulur ve en son çalışıp çalışmadığı denetlenir.
18	Bir el fenerinin düğmesi açık konumdan kapalı konuma getirildiği hâlde ampulü yanmıyor. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisi olamaz?	D) Ampulün yeni ve sağlam olması Ampulün sağlam olması yanmama nedeni değildir. Biten pil, bozuk ampul ya da kopuk bağlantı devrenin çalışmasını engeller.

Açık uçlu sorulardaki cevaplar örnektir; aynı fikirleri farklı cümlelerle anlatan cevaplar da doğrudur.

İlgili deneyler ve çalışmalar

Yükleniyor...

Giriş Yap Kayıt Ol

5. Sınıf Fen Bilimleri: Yaşamımızdaki Elektrik Yazılıya Hazırlık

Bu ünitede basit bir elektrik devresini oluşturan elemanları, bu elemanların sembollerini, devre şeması çizmeyi ve ampulün parlaklığını nelerin değiştirdiğini tekrar ediyoruz.

Yazılı öncesi konu özeti

Devre elemanları ve görevleri

Pil, devreye elektrik enerjisi sağlar; artı (+) ve eksi (−) olmak üzere iki kutbu vardır.
Ampul, elektrik enerjisini ışık enerjisine ve ısı enerjisine dönüştürür.
Duy, ampulün takıldığı ve devreye bağlandığı yuvadır.
Anahtar, devreyi açıp kapatarak akımın geçmesini sağlar ya da engeller.
Bağlantı kabloları devre elemanlarını birbirine bağlar.

Devre elemanlarının sembolleri

Pil: biri uzun, biri kısa iki paralel çizgiyle gösterilir; uzun çizgi artı (+), kısa çizgi eksi (−) kutuptur.
Ampul: içinde çarpı işareti bulunan bir daireyle gösterilir.
Anahtar: açık anahtar, bir ucu havada kalan eğik bir çizgiyle; kapalı anahtar, iki noktayı birleştiren çizgiyle gösterilir.
Bağlantı kablosu: düz bir çizgiyle gösterilir.

Basit elektrik devresi ve devre şeması

Pil, ampul, anahtar ve kabloların uç uca bağlanmasıyla basit bir elektrik devresi kurulur.
Anahtar kapalıyken devre tamamlanır, akım geçer ve ampul yanar; buna kapalı devre denir.
Anahtar açıkken ya da bir kablo koptuğunda akım geçmez, ampul yanmaz; buna açık devre denir.
Devre elemanlarının sembollerle çizilmiş hâline devre şeması denir. Şemada kablolar düz ve köşeli çizgilerle gösterilir.

Ampul parlaklığını etkileyen değişkenler

Devreye arka arkaya (seri) eklenen pil sayısı artırılırsa ampulün parlaklığı artar.
Aynı pille çalışan devreye arka arkaya (seri) ampul eklenirse her bir ampulün parlaklığı azalır.
Pil eskidikçe ampulün ışığı zayıflar.
Bir değişkenin parlaklığa etkisi araştırılırken yalnızca o değişken değiştirilir, diğer koşullar aynı tutulur.

Bu ünitenin kazanımları (3)

FB.5.6.1 Devre elemanlarını ve sembollerini tanıyabilme
FB.5.6.2 Basit elektrik devresini ve devre şemasını açıklayabilme
FB.5.6.3 Ampul parlaklığını etkileyen değişkenleri açıklayabilme

Önemli kavramlar ve tanımlar

Pil: Devreye elektrik enerjisi sağlayan devre elemanı.
Ampul: Elektrik enerjisini ışık ve ısı enerjisine dönüştüren devre elemanı.
Duy: Ampulün takıldığı yuva.
Anahtar: Devreyi açıp kapatmaya yarayan devre elemanı.
Bağlantı kablosu: Devre elemanlarını birbirine bağlayan tel.
Kapalı devre: Akımın geçtiği, ampulün yandığı tamamlanmış devre.
Açık devre: Akımın geçmediği, ampulün yanmadığı devre.
Devre şeması: Devre elemanlarının sembollerle gösterildiği çizim.
Bağımsız değişken: Deneyde araştırmacının değiştirdiği koşul; örneğin pil sayısı.

İnteraktif yazılı provası

Sorular karışık sırayla, tek tek gelir. Her sorudan sonra cevabını kontrol eder, açıklamayı okursun. Sonunda hangi konuları tekrar etmen gerektiğini görürsün.

Misafir olarak çözüyorsun: sonucun kaydedilmez. Giriş yap

Yazılı soruları

Soruları istediğin sırayla çözebilirsin. Her sorunun altında cevabını kontrol eder, açıklamalı çözümü görürsün.

Klasik yazılı soruları

1Klasik

Elektrik devresini açıp kapatmaya yarayan devre elemanı hangisidir?

2Klasik

Devre elemanlarının sembollerle gösterildiği çizime ne ad verilir?

3Klasik

Ampulün takıldığı ve devreye bağlandığı yuvaya ne ad verilir?

4Klasik

Aynı pille çalışan bir devreye arka arkaya yeni ampuller eklendiğinde ampullerin parlaklığı azalır. Bunun nedenini açıklayınız.

Cevabın

Açık uçlu sorular

5Açık uçlu

Açık devre ile kapalı devre arasındaki farkı, anahtarın ve ampulün durumunu belirterek açıklayınız.

Cevabın

6Açık uçlu

Basit bir elektrik devresindeki pil, ampul ve anahtarın görevlerini açıklayınız.

Cevabın

Boşluk doldurma

7Boşluk doldurma

Boşlukları kelime havuzundan uygun kelimelerle doldurun.

Pil sembolünde uzun çizgi pilin kutbunu, kısa çizgi ise kutbunu gösterir.

8Boşluk doldurma

Boşlukları kelime havuzundan uygun kelimelerle doldurun.

Devredeki pil sayısı artırılırsa ampulün parlaklığı . Aynı pille çalışan devreye arka arkaya ampul eklenirse her bir ampulün parlaklığı .

Doğru-yanlış

9Doğru-yanlış

Aşağıdaki ifade doğru mu, yanlış mı?

“Devre şemasında ampul, içinde çarpı işareti bulunan bir daireyle gösterilir.”

10Doğru-yanlış

Aşağıdaki ifade doğru mu, yanlış mı?

“Anahtar açık olduğunda devreden akım geçer ve ampul yanar.”

11Doğru-yanlış

Aşağıdaki ifade doğru mu, yanlış mı?

“Ampul, elektrik enerjisini ışık enerjisine ve ısı enerjisine dönüştürür.”

12Doğru-yanlış

Aşağıdaki ifade doğru mu, yanlış mı?

“Devre şemasında bağlantı kabloları düz çizgilerle gösterilir.”

Eşleştirme

13Eşleştirme

Devre elemanlarını sembollerinin tarifiyle eşleştirin.

Soldan bir kutuya, sonra sağdan uygun açıklamaya dokun. Bilgisayarda sağdaki kutuyu sürükleyip soldakinin üstüne bırakabilirsin.

Grafik, tablo ve görsel yorumlama

14Yorumlama

Tabloda aynı tür piller, ampuller ve kablolarla kurulan dört devrenin özellikleri verilmiştir. Pil sayısının ampul parlaklığına etkisini araştıran bir öğrenci hangi iki devreyi karşılaştırmalıdır?

Kurulan devreler
Devre	Pil sayısı	Ampul sayısı	Anahtar
K	1	1	Kapalı
L	2	1	Kapalı
M	1	2	Kapalı
N	2	1	Açık

AK ve MBL ve NCK ve LDM ve N

15Yorumlama

Aynı tür piller ve ampullerle kurulan dört seri devrede bir ampulün parlaklığı ışık ölçerle ölçülmüştür. Grafiğe göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir ampulün parlaklığı

Devre	Parlaklık (ışık ölçer değeri)
A (1 pil, 1 ampul)	20
B (2 pil, 1 ampul)	45
C (1 pil, 2 ampul)	8
D (2 pil, 2 ampul)	20

Deney düzeneği yorumlama

16Deney

Bir öğrenci ampul sayısının ampul parlaklığına etkisini araştırmak için iki devre kuruyor. Bu deneyde bağımlı değişken (ölçülen ya da gözlenen) hangisidir?

Ampul sayısı ve parlaklık

I. devre

🔋🔋 2 pil (arka arkaya)
💡 1 ampul
🔌 Kapalı anahtar

II. devre

🔋🔋 2 pil (arka arkaya)
💡💡💡 3 ampul (arka arkaya)
🔌 Kapalı anahtar

Her iki devrede aynı tür piller, ampuller ve kablolar kullanılmıştır.

APil sayısıBAmpul sayısıCKablo uzunluğuDAmpullerin parlaklığı

17Deney

Bir şemaya bakarak basit elektrik devresi kuran öğrencinin yapacağı işlemleri doğru sıraya koyun.

1Anahtarı kapatıp ampulün yanıp yanmadığını kontrol etmek.
2Elemanları şemaya uygun biçimde kablolarla birbirine bağlamak.
3Kurulacak devrenin şemasını çizmek.
4Şemadaki pil, ampul, duy, anahtar ve kabloları hazırlamak.

Çoktan seçmeli sorular

18Çoktan seçmeli

Bir el fenerinin düğmesi açık konumdan kapalı konuma getirildiği hâlde ampulü yanmıyor. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisi olamaz?

APillerin bitmiş olmasıBAmpulün bozulmuş olmasıCİçerideki bir bağlantının kopmuş olmasıDAmpulün yeni ve sağlam olması

Cevap anahtarı ve açıklamalı çözümler

Cevap anahtarını göster

No	Soru	Cevap ve açıklama
1	Elektrik devresini açıp kapatmaya yarayan devre elemanı hangisidir?	Anahtar Anahtar kapatılınca devre tamamlanır ve ampul yanar; açılınca devre kesilir.
2	Devre elemanlarının sembollerle gösterildiği çizime ne ad verilir?	Devre şeması Devre şeması, devrenin herkesin anlayabileceği sembollerle çizilmiş hâlidir.
3	Ampulün takıldığı ve devreye bağlandığı yuvaya ne ad verilir?	Duy Duy, ampulün devreye kolayca bağlanmasını sağlar.
4	Aynı pille çalışan bir devreye arka arkaya yeni ampuller eklendiğinde ampullerin parlaklığı azalır. Bunun nedenini açıklayınız.	Devredeki pil aynı kaldığı için ampullere sağlanan elektrik enerjisi de değişmez. Ampul sayısı artınca bu enerji ampuller arasında paylaşılır ve her bir ampule düşen pay azalır. Bu yüzden her ampul daha sönük yanar. Parlaklığı yeniden artırmak için devreye pil eklenebilir.
5	Açık devre ile kapalı devre arasındaki farkı, anahtarın ve ampulün durumunu belirterek açıklayınız.	Kapalı devrede anahtar kapalıdır ve devre tamamlanmıştır; akım geçer ve ampul yanar. Açık devrede anahtar açıktır ya da bir bağlantı kopmuştur; devre tamamlanmadığı için akım geçmez ve ampul yanmaz. Ampulün yanması için devrenin hiçbir yerinde kopukluk olmamalıdır.
6	Basit bir elektrik devresindeki pil, ampul ve anahtarın görevlerini açıklayınız.	Pil devreye elektrik enerjisi sağlar. Ampul elektrik enerjisini ışık ve ısı enerjisine dönüştürerek aydınlatma yapar. Anahtar ise devreyi açıp kapatarak ampulün yanıp sönmesini kontrol eder. Her devre elemanının farklı bir görevi vardır; birlikte çalıştıklarında devre işler.
7	Pil sembolünde uzun çizgi pilin …… kutbunu, kısa çizgi ise …… kutbunu gösterir.	artı · eksi Pil sembolünde uzun çizgi artı (+), kısa çizgi eksi (−) kutuptur.
8	Devredeki pil sayısı artırılırsa ampulün parlaklığı ……. Aynı pille çalışan devreye arka arkaya ampul eklenirse her bir ampulün parlaklığı …….	artar · azalır Pil sayısı parlaklığı artırır; seri bağlı ampul sayısı ise her ampulün parlaklığını azaltır.
9	Devre şemasında ampul, içinde çarpı işareti bulunan bir daireyle gösterilir.	Doğru Bu sembol ampulü gösterir ve her yerde aynı şekilde kullanılır.
10	Anahtar açık olduğunda devreden akım geçer ve ampul yanar.	Yanlış. Doğrusu: Anahtar açık olduğunda devre tamamlanmaz; akım geçmez ve ampul yanmaz. Ampulün yanması için anahtarın kapalı, yani devrenin tamamlanmış olması gerekir.
11	Ampul, elektrik enerjisini ışık enerjisine ve ısı enerjisine dönüştürür.	Doğru Bir süre yanan ampule yaklaşınca ısındığı hissedilir; ampul ışığın yanında ısı da yayar.
12	Devre şemasında bağlantı kabloları düz çizgilerle gösterilir.	Doğru Şemada kablolar, devrenin kolay okunması için düz ve köşeli çizgilerle çizilir.
13	Devre elemanlarını sembollerinin tarifiyle eşleştirin.	Pil → Biri uzun, biri kısa iki paralel çizgi; Ampul → İçinde çarpı işareti bulunan daire; Açık anahtar → Bir ucu havada kalan eğik çizgi; Bağlantı kablosu → Elemanları birleştiren düz çizgi Semboller sayesinde devreler kolayca çizilir ve herkes tarafından anlaşılır.
14	Tabloda aynı tür piller, ampuller ve kablolarla kurulan dört devrenin özellikleri verilmiştir. Pil sayısının ampul parlaklığına etkisini araştıran bir öğrenci hangi iki devreyi karşılaştırmalıdır?	C) K ve L K ve L devrelerinde yalnızca pil sayısı farklıdır; ampul sayısı ve anahtar durumu aynıdır. N devresinde anahtar açık olduğu için ampul yanmaz.
15	Aynı tür piller ve ampullerle kurulan dört seri devrede bir ampulün parlaklığı ışık ölçerle ölçülmüştür. Grafiğe göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?	B) A ile B karşılaştırıldığında pil sayısı artınca parlaklık artmıştır. A ve B’de yalnızca pil sayısı farklıdır; pil sayısı artınca parlaklık 20’den 45’e çıkmıştır. A ile C’de ampul sayısı artınca parlaklık azalmıştır.
16	Bir öğrenci ampul sayısının ampul parlaklığına etkisini araştırmak için iki devre kuruyor. Bu deneyde bağımlı değişken (ölçülen ya da gözlenen) hangisidir?	D) Ampullerin parlaklığı Öğrenci ampul sayısını değiştirmiş (bağımsız değişken), parlaklığı gözlemiştir (bağımlı değişken). Pil sayısı ve kablolar sabit tutulmuştur.
17	Bir şemaya bakarak basit elektrik devresi kuran öğrencinin yapacağı işlemleri doğru sıraya koyun.	1. Kurulacak devrenin şemasını çizmek. 2. Şemadaki pil, ampul, duy, anahtar ve kabloları hazırlamak. 3. Elemanları şemaya uygun biçimde kablolarla birbirine bağlamak. 4. Anahtarı kapatıp ampulün yanıp yanmadığını kontrol etmek. Önce plan (şema) yapılır, sonra malzemeler hazırlanır, devre kurulur ve en son çalışıp çalışmadığı denetlenir.
18	Bir el fenerinin düğmesi açık konumdan kapalı konuma getirildiği hâlde ampulü yanmıyor. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisi olamaz?	D) Ampulün yeni ve sağlam olması Ampulün sağlam olması yanmama nedeni değildir. Biten pil, bozuk ampul ya da kopuk bağlantı devrenin çalışmasını engeller.

Açık uçlu sorulardaki cevaplar örnektir; aynı fikirleri farklı cümlelerle anlatan cevaplar da doğrudur.