🌈 Bardakta Gökkuşağı

Deney künyesi

Hedef sınıf ve konu

6. sınıf · Işığın Yansıması ve Renkler · Beyaz Işık ve Renkler

İlgili kazanım

FB.6.4.5 Beyaz ışığın tüm ışık renklerinin bileşiminden oluştuğuna ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme

Deneyin amacı

Beyaz ışığın içinde saklanan renkleri ve bunların nasıl ortaya çıkarılabildiği konusunu keşfedeceksin.

Nerede, kiminle?

Malzemeleri evde kolayca bulunur; güvenlik uyarısına dikkat ederek yapabilirsin.

Güvenlik uyarıları

Malzemeler

• 🥛 Şeffaf bardak (yarısından fazlası su dolu)
• 🪞 Küçük düz ayna (el ya da makyaj aynası)
• ☀️ Doğrudan güneş alan bir pencere kenarı
• 📄 Beyaz kâğıt ya da açık renk duvar

Adım adım uygulama

1. Bardağı doğrudan güneş ışığı gelen bir pencere kenarına koy ve yarısından fazlasını suyla doldur.
2. Küçük aynayı bardağın içine, bir kısmı suyun altında kalacak şekilde eğik yerleştir.
3. Güneşin aynanın suya batan kısmına vurduğundan emin ol. Odayı biraz karart.
4. Yansıyan ışığı beyaz kâğıtta ya da karşı duvarda ara; aynanın eğimini yavaşça değiştirerek renkleri netleştir.
5. Gördüğün renkleri ve sıralarını defterine yaz. Bulutlu havada deney çalışmaz, güneşli bir an seç.

İnteraktif deney etkinliği

Sonucu tahmin et, adımları sırala, gözlemi seç ve yorumla. Deneyi gerçekten yapmadan önce ya da yaptıktan sonra çözebilirsin.

Beklenen gözlem

Bilimsel açıklama

🔬 Beyaz güneş ışığı tek renk değildir; kırmızıdan mora kadar tüm ışık renklerinin birleşimidir. Işık havadan suya ve sudan tekrar havaya geçerken kırılır. Farklı renkler farklı miktarda kırıldığı için yolları ayrılır ve duvarda renkli bir bant oluşur. Su ışığa renk eklemez, yalnızca ışığın içinde var olan renkleri birbirinden ayırır.

Sonuç ve çıkarım

Beyaz ışık, tüm ışık renklerinin birleşiminden oluşur. Kırılma sırasında bu renkler birbirinden ayrılarak görülebilir.

🧠 Gökkuşağı, beyaz ışığın renklerine ayrılmış hâlidir. Bütün renkler birleşince yeniden beyaz ışık elde edilir.

Evde bir de şunu dene: Bir CD ya da DVD'nin parlak yüzünü güneş ışığına tut ve duvardaki renkleri incele; yansıyan ışığı gözüne tutma.

Yazılıda karşına çıkabilecek deney soruları

İlgili çalışmalar

• 📝 Işığın Yansıması ve Renkler6. sınıf yazılıya hazırlık
• 🧪 Işık ve Renk AtölyesiSimülasyon · yeni sekmede açılır
• 🔬 Deney defteriEvde Deneyler · giriş yapınca açılır

6. sınıfın diğer deneyleri