1Tahmin et
Yükleniyor...
🥚 Yüzen Yumurta Gizemi
Yumurtayı hiç değiştirmeden, sadece suyu değiştirerek dipten yüzeye çıkarabilir misin? Mutfaktaki bir tuzluk bu gizemin anahtarı olabilir.
- 6. sınıf
- Yoğunluk Deneyleri ve Modeli
- ⏱️ 10 dk
- 🏠 Evde yapılabilir
Deney künyesi
- Hedef sınıf ve konu
- 6. sınıf · Maddenin Ayırt Edici Özellikleri · Yoğunluk Deneyleri ve Modeli
- İlgili kazanım
- FB.6.5.4 Deneyler sonucunda çeşitli maddelerin yoğunluklarına ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme
- Deneyin amacı
- Sıvının yoğunluğunun, bir cismin batıp yüzmesini nasıl belirlediği konusunu keşfedeceksin.
- Nerede, kiminle?
- Malzemeleri evde kolayca bulunur; güvenlik uyarısına dikkat ederek yapabilirsin.
Güvenlik uyarıları
⚠️ Çiğ yumurtayı ve tuzlu suyu yeme-içme, yumurtayı kırma; deneyden sonra ellerini yıka ve dökülenleri sil.
🏠 Evde yapılabilir. Malzemeleri evde kolayca bulunur; güvenlik uyarısına dikkat ederek yapabilirsin.
Malzemeler
- Çiğ, kabuğu sağlam, taze bir yumurta
- 2 büyük bardak ya da kavanoz (yumurtayı rahat batıracak boyda)
- Ilık musluk suyu (4 su bardağı)
- Sofra tuzu (6 yemek kaşığı)
- Büyük kaşık
Adım adım uygulama
- İki bardağa da eşit miktarda (2 su bardağı) ılık musluk suyu doldur.
- İkinci bardağa 6 yemek kaşığı tuz ekle ve tuz tamamen çözünene kadar birkaç dakika karıştır. Birinci bardak saf su olarak kalsın.
- Yumurtayı kaşıkla çok yavaşça saf su bardağına indir ve ne yaptığına bak. Saf suda yüzerse yumurta taze değildir, başka bir yumurta seç.
- Yumurtayı kaşıkla çıkar, tuzlu su bardağına yine yavaşça bırak.
- Yumurtanın iki bardaktaki konumunu karşılaştır ve defterine yaz.
İnteraktif deney etkinliği
Sonucu tahmin et, adımları sırala, gözlemi seç ve yorumla. Deneyi gerçekten yapmadan önce ya da yaptıktan sonra çözebilirsin.
- 1. Tahmin et
- 2. Adımları sırala
- 3. Sonucu seç
- 4. Yorumla
Beklenen gözlem
Önce etkinlikte tahmin et, sonra burayı aç
Saf suda battı, tuzlu suda yüzdü
😮 Yumurta hiç değişmedi, biz sadece suya tuz ekledik; yine de dipteki yumurta yüzeye yükseldi!
Bilimsel açıklama
🔬 Yoğunluk, bir maddenin birim hacmindeki kütlesidir. Çiğ yumurtanın yoğunluğu saf suyunkinden biraz büyük olduğu için yumurta saf suda batar. Suda tuz çözününce sıvının kütlesi artar ama hacmi çok az artar; yani tuzlu suyun yoğunluğu büyür. Sıvının yoğunluğu yumurtanınkinden büyük olunca yumurta yüzer.
Sonuç ve çıkarım
Bir cismin yoğunluğu içine bırakıldığı sıvının yoğunluğundan büyükse cisim batar, küçükse yüzer. Sıvının yoğunluğu değişirse aynı cisim farklı davranabilir.
🧠 Cismin yoğunluğu sıvınınkinden büyükse batar, küçükse yüzer, eşitse sıvının içinde askıda kalır.
Evde bir de şunu dene: Yumurta tuzlu suda yüzerken üstüne kaşığın sırtından çok yavaşça saf su ekle; yumurta iki sıvı katmanının arasında asılı kalabilir mi?
Yazılıda karşına çıkabilecek deney soruları
1Deney düzeneği yorumlama
Aynı taze çiğ yumurta sırayla üç kaba bırakılıyor. Yumurta hangi kaplarda batar?
I. kap
- 🥛 2 su bardağı saf musluk suyu
- 🥚 Taze çiğ yumurta
II. kap
- 🥛 2 su bardağı su + 6 yemek kaşığı tuz (çözünmüş)
- 🥚 Taze çiğ yumurta
III. kap
- 🪣 4 su bardağı saf musluk suyu
- 🥚 Taze çiğ yumurta
Suların sıcaklığı aynıdır; kaplar yumurtanın rahatça batabileceği derinliktedir.
2Deney düzeneği yorumlama
Bu deneyin bağımsız ve bağımlı değişkenini yazınız. Yumurtanın tuzlu suda yüzmesini yoğunluk kavramıyla açıklayınız.
3Deney düzeneği yorumlama
Aşağıdaki ifade doğru mu, yanlış mı?
“Saf suda yüzen bir yumurtanın yoğunluğu suyun yoğunluğundan küçüktür.”