1LGS tarzı
Ölçümler aynı gün ve her şehirde öğle vakti yapılmıştır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?
| Şehir | Gölge boyu (cm) |
|---|---|
| K | 75 |
| L | 88 |
Yükleniyor...
LGS Fen Bilimleri Konu Tekrarı
LGS’de fen bilimleri soruları çoğunlukla bir metin, tablo, grafik ya da deney düzeneği üzerinden sorulur. Bu sayfadaki sorular okul yazılısı sorularından ayrıdır: bilgiyi yeni bir durumda kullanmayı ve yorum yapmayı çalıştırır.
Sorular 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı 8. sınıf kazanımlarına göre hazırlanmıştır. Okul yazılılarına hazırlanmak için 8. sınıf yazılı hazırlık sayfasını kullan.
LGS provası
Sorular karışık sırayla, tek tek gelir. Her sorudan sonra cevabını kontrol eder, açıklamayı okursun. Sonunda hangi konuları tekrar etmen gerektiğini görürsün.
Misafir olarak çözüyorsun: sonucun kaydedilmez. Giriş yap
Mevsimler ve İklim
Bu ünitede LGS, ezber tarihlerden çok Dünya’nın Güneş etrafındaki konum görselini, gölge boyu tablolarını ve gece-gündüz süresi grafiklerini yorumlamanı ister. Bir yerin hangi yarım kürede olduğunu ve ışınların o yere dik mi eğik mi geldiğini her soruda önce belirle.
Konu özeti ve okul yazılısı soruları: Mevsimler ve İklim yazılıya hazırlık
2LGS tarzı
Dünya IV. konumdan I. konuma doğru ilerlerken Türkiye’de aşağıdaki değişimlerden hangisi gözlenir?
| Konum | Öğle vakti ışınların dik geldiği yer |
|---|---|
| I | Yengeç Dönencesi |
| II | Ekvator (sonra dik ışın güneye kayıyor) |
| III | Oğlak Dönencesi |
| IV | Ekvator (sonra dik ışın kuzeye kayıyor) |
3LGS tarzı
Grafiğe göre X şehri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
| Tarih | Gündüz süresi (saat) |
|---|---|
| 21 Mart | 12 |
| 21 Haziran | 9 |
| 23 Eylül | 12 |
| 21 Aralık | 15 |
4LGS tarzı
Tabloda dört öğrencinin söylediği cümleler verilmiştir. Hangi öğrencilerin cümleleri iklimle ilgilidir?
| Öğrenci | Cümle |
|---|---|
| Ayşe | Dün akşam şehrimizde fırtına çıktı. |
| Mert | Antalya’da kışlar genellikle ılık ve yağışlı geçer. |
| Zeynep | Sabah sis vardı, öğleden sonra hava açtı. |
| Can | Doğu Anadolu’da kışlar uzun ve çok soğuk geçer. |
5LGS tarzı
Bir öğrenci, el feneri ve küre ile kurduğu modelde kürenin eksenini dik tutarak küreyi fenerin çevresinde dolandırıyor. Bu modelde aşağıdakilerden hangisi gözlenir?
6LGS tarzı
Grafikteki verilerden aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılamaz?
| Ay (1 = Ocak) | Gölge boyu (cm) |
|---|---|
| 1 | 170 |
| 3 | 85 |
| 6 | 30 |
| 9 | 85 |
| 12 | 200 |
Bu ünitenin cevap anahtarı
- Ölçümler aynı gün ve her şehirde öğle vakti yapılmıştır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir? B) K şehri L şehrinin daha güneyinde yer alır. Türkiye Yengeç Dönencesi’nin kuzeyinde olduğundan ışınların dik geldiği yer hep güneydedir. Gölgesi kısa olan K’ye ışınlar daha dik gelir; bu yüzden K daha güneydedir. Ölçüm tarihi tablodan anlaşılamaz.
- Dünya IV. konumdan I. konuma doğru ilerlerken Türkiye’de aşağıdaki değişimlerden hangisi gözlenir? B) Gündüzler uzar, öğle vakti gölge boyları kısalır. IV. konum 21 Mart, I. konum 21 Haziran’dır. Bu dönemde dik ışın kuzeye kayar; Türkiye ışınları giderek daha dik alır, gündüzler uzar ve öğle gölgeleri kısalır.
- Grafiğe göre X şehri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? C) X şehri Güney Yarım Küre’dedir ve burada 21 Aralık’ta yaz başlar. En uzun gündüz 21 Aralık’ta yaşandığına göre X, Güney Yarım Küre’dedir. Güney Yarım Küre’de 21 Aralık yazın başlangıcıdır. Ekvator’da gündüz süresi yıl boyunca yaklaşık 12 saattir.
- Tabloda dört öğrencinin söylediği cümleler verilmiştir. Hangi öğrencilerin cümleleri iklimle ilgilidir? B) Mert ve Can Mert ve Can’ın cümleleri geniş bir bölgede uzun yıllar boyunca görülen genel durumu anlatır; bunlar iklim bilgisidir. Ayşe ve Zeynep kısa süreli hava olaylarından söz eder.
- Bir öğrenci, el feneri ve küre ile kurduğu modelde kürenin eksenini dik tutarak küreyi fenerin çevresinde dolandırıyor. Bu modelde aşağıdakilerden hangisi gözlenir? B) Öğle vakti ışınlar yıl boyunca hep Ekvator’a dik gelir ve belirgin mevsimler oluşmaz. Eksen eğikliği olmazsa ışınların dik geldiği yer yıl boyunca Ekvator’da kalır. Geliş açıları değişmediği için belirgin mevsimler oluşmaz; eksen eğikliğinin mevsimlerin nedeni olduğu böylece modellenir.
- Grafikteki verilerden aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılamaz? D) Şehirde yılın en sıcak günü haziran ayında yaşanmıştır. Grafik yalnızca gölge boyunu, dolayısıyla ışınların geliş açısını gösterir. Hava sıcaklığı başka etkenlere de bağlıdır ve grafikte sıcaklık ölçümü yoktur; bu yüzden en sıcak günün hangi ayda olduğu çıkarılamaz.
DNA ve Genetik Kod
LGS’de bu ünite çoğunlukla baz sayısı hesabı, çaprazlama tabloları ve verilen bir durumun mutasyon, modifikasyon ya da adaptasyon olup olmadığına karar verme becerisiyle karşına çıkar. “DNA değişti mi, yavruya aktarılır mı?” sorularını sormak ayrımı kolaylaştırır.
Konu özeti ve okul yazılısı soruları: DNA ve Genetik Kod yazılıya hazırlık
7LGS tarzı
Öğrenci modelini baz eşleşme kuralına uygun yapacaktır. Buna göre kullanması gereken mavi ve yeşil boncuk sayıları sırasıyla hangisidir?
| Boncuk rengi | Temsil ettiği baz | Kullanılan boncuk |
|---|---|---|
| Kırmızı | Adenin | 40 |
| Sarı | Sitozin | 60 |
| Mavi | Timin | ? |
| Yeşil | Guanin | ? |
8LGS tarzı
Sarı tohum rengi yeşile baskındır. Bu çaprazlamadan 200 tohum elde edilirse kaç tanesinin yeşil olması beklenir?
| Gametler | s | s |
|---|---|---|
| S | Ss | Ss |
| s | ss | ss |
9LGS tarzı
Tablodaki durumlar hangi seçenekte doğru sınıflandırılmıştır?
| Durum | Açıklama |
|---|---|
| I | Ortanca bitkisinin toprağın asitliğine göre farklı renkte çiçek açması |
| II | Kutup ayısının kalın yağ tabakası ve yoğun kürkü sayesinde soğuğa dayanması |
| III | Üreme hücrelerinin DNA’sı radyasyonla değişen bir canlının yavrusunda altı parmak oluşması |
10LGS tarzı
Biyoteknoloji uygulamalarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi bir yarar değil, tartışılan etik bir sorundur?
11LGS tarzı
Kulaklar vücut ısısının dışarıya verildiği yüzeylerden biridir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğru bir yorumdur?
| Tür | Yaşadığı ortam | Kulak büyüklüğü |
|---|---|---|
| Çöl tilkisi | Sıcak ve kurak çöl | Çok büyük |
| Kutup tilkisi | Çok soğuk kutup bölgesi | Küçük |
12LGS tarzı
Uzun boy (U) kısa boya (u) baskındır. Grafikteki sonuçları veren ebeveynlerin genotipi hangisi olabilir?
| Boy | Bitki sayısı |
|---|---|
| Uzun boylu | 150 |
| Kısa boylu | 150 |
Bu ünitenin cevap anahtarı
- Öğrenci modelini baz eşleşme kuralına uygun yapacaktır. Buna göre kullanması gereken mavi ve yeşil boncuk sayıları sırasıyla hangisidir? A) 40 ve 60 Adenin timinle eşleştiği için timin 40, sitozin guaninle eşleştiği için guanin 60 olmalıdır.
- Sarı tohum rengi yeşile baskındır. Bu çaprazlamadan 200 tohum elde edilirse kaç tanesinin yeşil olması beklenir? B) 100 Tablodaki dört olasılıktan ikisi ss (yeşil) olduğundan yavruların yarısının yeşil olması beklenir: 200’ün yarısı 100’dür.
- Tablodaki durumlar hangi seçenekte doğru sınıflandırılmıştır? B) I: modifikasyon, II: adaptasyon, III: mutasyon I’de genler değişmeden çevre görünüşü değiştirmiştir (modifikasyon). II, ortamda yaşamayı kolaylaştıran kalıtsal özelliktir (adaptasyon). III’te DNA değişmiş ve yavruya aktarılmıştır (mutasyon).
- Biyoteknoloji uygulamalarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi bir yarar değil, tartışılan etik bir sorundur? D) Kişilerin genetik bilgilerinin izinleri olmadan başkalarıyla paylaşılabilmesi Genetik bilgi kişiye özeldir; izinsiz paylaşılması gizlilik ve ayrımcılık gibi etik sorunlar doğurur. Diğer seçenekler biyoteknolojinin yararlarıdır.
- Kulaklar vücut ısısının dışarıya verildiği yüzeylerden biridir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğru bir yorumdur? B) Büyük kulaklar çöl tilkisinin ısı vermesini kolaylaştırır; küçük kulaklar kutup tilkisinin ısı kaybını azaltır. Kulak büyüklüğü, türün yaşadığı ortama uyumunu sağlayan kalıtsal bir özelliktir (adaptasyon). Bireyin ortamı değişince kalıtsal yapısı değişmez.
- Uzun boy (U) kısa boya (u) baskındır. Grafikteki sonuçları veren ebeveynlerin genotipi hangisi olabilir? C) Uu x uu Uu x uu çaprazlamasında yavruların yarısı Uu (uzun), yarısı uu (kısa) olur; 150’ye 150 bu oranı gösterir. UU x uu ve UU x Uu’da hepsi uzun olur, Uu x Uu’da 3’e 1 oranı beklenir.
Basınç
Basınç sorularında LGS, “Basınç = Kuvvet ÷ Yüzey alanı” ilişkisini tablo ve şekillerden okuyup karşılaştırma yapmanı ve sıvı basıncında derinlik ile yoğunluğu, kabın şekli gibi etkisiz değişkenlerden ayırmanı bekler. Önce hangi değişkenin değiştiğini, hangisinin sabit tutulduğunu belirle.
Konu özeti ve okul yazılısı soruları: Basınç yazılıya hazırlık
13LGS tarzı
Tablodaki durumlarda tuğlaların yere uyguladığı basınçlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
| Durum | Tuğla sayısı | Yere temas eden alan (m²) |
|---|---|---|
| I | 1 | 0,05 |
| II | 2 (üst üste) | 0,1 |
| III | 1 | 0,1 |
14LGS tarzı
Grafiğe göre K, L ve M sıvılarının yoğunlukları arasındaki ilişki hangisidir?
| Sıvı | Basınç (kPa) |
|---|---|
| K | 12 |
| L | 8 |
| M | 10 |
15LGS tarzı
Bu gözlemden aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılır?
Kap
- 💧 Ağzına kadar su dolu silindir kap
- 🕳️ Aynı derinlikte, sağa, sola ve öne bakan üç delik
Gözlem
- 💦 Üç delikten de su aynı hızla fışkırıyor
Deliklerin büyüklükleri aynıdır.
16LGS tarzı
Tablodaki verilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
| Deniz seviyesinden yükseklik (m) | Kaynama sıcaklığı (°C) |
|---|---|
| 0 | 100 |
| 1000 | 97 |
| 2000 | 93 |
| 3000 | 90 |
17LGS tarzı
Küçük pistona kuvvet uygulandığında araba yükseliyor. Bu düzenekle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Küçük piston
- ⬇️ Kuvvet uygulanıyor
- ⚪ Yüzey alanı küçük
Büyük piston
- 🚗 Üzerinde araba var
- ⚪ Yüzey alanı büyük
İki piston, sıvı dolu kapalı bir boruyla birbirine bağlıdır.
18LGS tarzı
Aşağıdaki uygulamalardan hangisi, yere ya da yüzeye uygulanan basıncı azaltmak amacıyla yapılmamıştır?
Bu ünitenin cevap anahtarı
- Tablodaki durumlarda tuğlaların yere uyguladığı basınçlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A) I ve II’de yere uygulanan basınçlar eşittir. I: 30 ÷ 0,05 = 600 Pa; II: 60 ÷ 0,1 = 600 Pa; III: 30 ÷ 0,1 = 300 Pa. I ve II eşittir; III, I’in yarısıdır. II’de ağırlık arttığı hâlde alan da arttığı için basınç değişmemiştir.
- Grafiğe göre K, L ve M sıvılarının yoğunlukları arasındaki ilişki hangisidir? B) K > M > L Derinlik aynı olduğu için basınç farkı yalnızca yoğunluktan kaynaklanır. Basıncı en büyük olan K’nin yoğunluğu en büyük, en küçük olan L’nin yoğunluğu en küçüktür.
- Bu gözlemden aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılır? B) Sıvılar aynı derinlikte her yöne eşit basınç uygular. Delikler aynı derinlikte ama farklı yönlerde olduğu için yalnızca yön değiştirilmiştir. Suyun aynı hızla fışkırması, basıncın aynı derinlikte her yönde eşit olduğunu gösterir. Derinlik ve yoğunluk değiştirilmediği için bunlarla ilgili sonuç çıkarılamaz.
- Tablodaki verilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? C) Yükseklik arttıkça açık hava basıncı azalır ve su daha düşük sıcaklıkta kaynar. Yükseldikçe açık hava basıncı azalır ve kaynama sıcaklığı düşer. Su 90 °C’de kaynadığı için yumurta deniz seviyesine göre daha geç pişer.
- Küçük pistona kuvvet uygulandığında araba yükseliyor. Bu düzenekle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? B) İki pistondaki basınç eşittir; büyük pistonda oluşan kuvvet daha büyüktür. Kapalı kaptaki sıvı basıncı aynen iletir, iki pistonda basınç eşittir. Kuvvet = Basınç x Yüzey alanı olduğundan alanı büyük pistonda daha büyük kuvvet oluşur.
- Aşağıdaki uygulamalardan hangisi, yere ya da yüzeye uygulanan basıncı azaltmak amacıyla yapılmamıştır? D) Bıçakların ağzının bilenerek inceltilmesi Bıçağı bilemek temas yüzeyini küçültür ve basıncı artırır; böylece kesmek kolaylaşır. Diğer seçeneklerde yüzey alanı artırılarak basınç azaltılmıştır.
Madde ve Endüstri
Bu ünitede LGS; periyodik sistemde yer bilgisinden özellik çıkarma, pH ve ayraç renk tablolarını yorumlama, ısınma grafiklerinde düz bölümleri hâl değişimiyle ilişkilendirme ve kütlenin korunumunu deney sonuçlarıyla açıklama becerilerini öne çıkarır.
Konu özeti ve okul yazılısı soruları: Madde ve Endüstri yazılıya hazırlık
19LGS tarzı
Tablodaki elementlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
| Element | Periyot | Grup |
|---|---|---|
| X | 3 | 1A |
| Y | 3 | 7A |
| Z | 2 | 8A |
| T | 4 | 1A |
20LGS tarzı
Tablodaki verilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
| Sıvı | İlk sıcaklık (°C) | Son sıcaklık (°C) |
|---|---|---|
| K | 20 | 30 |
| L | 20 | 45 |
21LGS tarzı
Grafiğe göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
| Çözelti | pH |
|---|---|
| A | 2 |
| B | 6 |
| C | 8 |
| D | 13 |
22LGS tarzı
Ağzı açık kapta kütlenin azalmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
| Düzenek | Tepkimeden önce (g) | Tepkimeden sonra (g) |
|---|---|---|
| Ağzı açık kap | 250 | 247 |
| Ağzı balonla kapatılmış kap | 250 | 250 |
23LGS tarzı
Tablodaki olaylardan hangileri kimyasal değişimdir?
| Olay | Açıklama |
|---|---|
| I | Yumurtanın pişmesi |
| II | Tuzun suda çözünmesi |
| III | Demir kapının paslanması |
| IV | Mumun erimesi |
24LGS tarzı
Çiftçi toprağı bitki için daha uygun hâle getirmek istiyor. Aşağıdakilerden hangisini yapması uygun olur?
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Tarlanın toprak pH’ı | 5 |
| Ekilecek bitkinin en iyi geliştiği pH aralığı | 6,5-7,5 |
Bu ünitenin cevap anahtarı
- Tablodaki elementlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A) X ve T’nin kimyasal özellikleri birbirine benzer. X ve T aynı grupta (1A) olduğu için kimyasal özellikleri benzerdir. Y 7A grubunda bir halojendir, yani ametaldir. X ile Y aynı periyotta, Z ile Y farklı gruptadır.
- Tablodaki verilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? B) K sıvısının öz ısısı L’ninkinden büyüktür. Isıtıcılar ve süre aynı olduğu için iki sıvı eşit ısı almıştır. Kütleler de eşittir; sıcaklığı daha az artan K’nin (10 °C) öz ısısı, 25 °C artan L’ninkinden büyüktür.
- Grafiğe göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A) A ve B çözeltileri mavi turnusol kâğıdını kırmızıya çevirir. pH’ı 7’den küçük olan A ve B asidiktir; mavi turnusolu kırmızıya çevirir. En asidik olan pH’ı en küçük olan A’dır. C ve D baziktir; lahana suyu bazik ortamda mavi-yeşil renk alır.
- Ağzı açık kapta kütlenin azalmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir? B) Tepkimede oluşan gaz açık kaptan havaya karışmıştır. Kütle her iki kapta da korunur. Açık kapta oluşan karbondioksit gazı dışarı kaçtığı için ölçülemez ve kütle azalmış görünür. Kapalı kapta gaz balonda kalır, kütle değişmez.
- Tablodaki olaylardan hangileri kimyasal değişimdir? B) I ve III Pişme ve paslanmada yeni maddeler oluşur. Çözünme ve erime ise maddenin kimliğini değiştirmeyen fiziksel değişimlerdir.
- Çiftçi toprağı bitki için daha uygun hâle getirmek istiyor. Aşağıdakilerden hangisini yapması uygun olur? B) Toprağa bazik özellikteki tarım kirecini uygun miktarda karıştırmak Toprak asidiktir (pH 5); pH’ı yükseltmek için bazik bir madde eklenmelidir. Sirke ve limon suyu asidik olduğu için pH’ı daha da düşürür.
Basit Makineler
Basit makine sorularında LGS, şekil ya da tablodan yük, kol ve kuvvet değerlerini okuyup denge bağıntısını kullanmanı ve “kuvvetten kazanç-yoldan kayıp” ilişkisini yorumlamanı ister. Sonucu bulduktan sonra cevabın mantıklı olup olmadığını (kuvvet yükten küçük mü, büyük mü?) kontrol et.
Konu özeti ve okul yazılısı soruları: Basit Makineler yazılıya hazırlık
25LGS tarzı
Tahterevallinin ağırlığı önemsizdir ve çocuklar desteğin farklı taraflarında oturmaktadır. Tahterevallinin yatay dengede kalması için Kaan desteğe kaç metre uzaklıkta oturmalıdır?
| Çocuk | Ağırlık (N) | Desteğe uzaklık (m) |
|---|---|---|
| Ece | 300 | 2 |
| Kaan | 400 | ? |
26LGS tarzı
Yükü 1 m yükseltmek için uygulanması gereken kuvvet ve çekilmesi gereken ip uzunluğu hangisidir?
Makaralar
- 🛞 Tavana bağlı 2 sabit makara
- 🛞 Yüke bağlı 2 hareketli makara
Yük
- 🏋️ 200 N’luk yük
- 🧵 Yükü 4 ip parçası taşıyor
Makara ağırlıkları ve sürtünmeler önemsizdir.
27LGS tarzı
Grafiğe göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
| Eğik düzlem uzunluğu | Gereken kuvvet (N) |
|---|---|
| 2 m | 50 |
| 4 m | 25 |
| 5 m | 20 |
28LGS tarzı
A dişlisi B’ye, B dişlisi de C’ye geçmiştir. A dişlisi saat yönünde 6 tur döndüğünde C dişlisi nasıl döner?
| Dişli | Diş sayısı |
|---|---|
| A | 10 |
| B | 20 |
| C | 10 |
29LGS tarzı
Aşağıdaki araç ve sağladığı avantaj eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
30LGS tarzı
Öğrenciler sürtünmesi önemsiz rampalarla bu ölçümleri yapmıştır. Bu deneyde kontrol edilen (sabit tutulan) değişkenler hangileridir?
| Rampa | Uzunluk (m) | Ölçülen kuvvet (N) |
|---|---|---|
| I | 3 | 150 |
| II | 4 | 112,5 |
| III | 6 | 75 |
Bu ünitenin cevap anahtarı
- Tahterevallinin ağırlığı önemsizdir ve çocuklar desteğin farklı taraflarında oturmaktadır. Tahterevallinin yatay dengede kalması için Kaan desteğe kaç metre uzaklıkta oturmalıdır? B) 1,5 300 N x 2 m = 400 N x d, d = 600 ÷ 400 = 1,5 m. Ağır olan çocuk desteğe daha yakın oturmalıdır.
- Yükü 1 m yükseltmek için uygulanması gereken kuvvet ve çekilmesi gereken ip uzunluğu hangisidir? B) 50 N ve 4 m Kuvvet = 200 ÷ 4 = 50 N. Kuvvetten 4 kat kazanç sağlandığı için yoldan 4 kat kaybedilir: yükü 1 m kaldırmak için ip 4 m çekilir.
- Grafiğe göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A) Eğik düzlem uzadıkça gereken kuvvet azalır, ancak yük aynı yüksekliğe daha uzun bir yolla çıkarılır. Her durumda Kuvvet x Uzunluk = 100 N x 1 m’dir; yani iş değişmez. 5 m’lik eğik düzlemde kuvvet kazancı 100 ÷ 20 = 5’tir.
- A dişlisi B’ye, B dişlisi de C’ye geçmiştir. A dişlisi saat yönünde 6 tur döndüğünde C dişlisi nasıl döner? A) Saat yönünde 6 tur B: 10 x 6 = 20 x B, B = 3 tur (saat yönünün tersine). C: 20 x 3 = 10 x C, C = 6 tur. B ters döndüğü için C yeniden saat yönünde döner.
- Aşağıdaki araç ve sağladığı avantaj eşleştirmelerinden hangisi doğrudur? C) Ceviz kıracağı – kuvvetten kazanç Ceviz kıracağında yük ortadadır, kuvvet kolu yük kolundan uzundur; kuvvetten kazanç sağlanır. Cımbız ve sabit makara kuvvetten kazanç sağlamaz; hareketli makara kuvvetten kazanç sağlar.
- Öğrenciler sürtünmesi önemsiz rampalarla bu ölçümleri yapmıştır. Bu deneyde kontrol edilen (sabit tutulan) değişkenler hangileridir? A) Rampanın yüksekliği ve kutunun ağırlığı Yükseklik (1,5 m) ve kutunun ağırlığı (300 N) bütün rampalarda aynıdır. Rampa uzunluğu bağımsız, ölçülen kuvvet bağımlı değişkendir. Değerler Kuvvet x Uzunluk = 300 x 1,5 = 450 bağıntısını sağlar.
Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi
LGS bu üniteyi çoğunlukla fotosentez ve solunum deneylerinde değişkenleri belirleme, gaz miktarı grafiklerini yorumlama ve besin zinciri ile enerji piramidinden sonuç çıkarma becerileriyle sorar. Fotosentezin yalnızca ışıkta, solunumun ise sürekli olduğunu hatırlamak birçok grafiği çözmeni sağlar.
Konu özeti ve okul yazılısı soruları: Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi yazılıya hazırlık
31LGS tarzı
Grafikteki durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
| Basamak | Enerji (kJ) |
|---|---|
| Üretici | 10000 |
| 1. tüketici | 1000 |
| 2. tüketici | 100 |
| 3. tüketici | 10 |
32LGS tarzı
Fare hangi fanusta daha uzun süre yaşar ve bunun nedeni nedir?
I. fanus
- 🌿 Saksıda bitki
II. fanus
- 🐭 Fare
III. fanus
- 🌿 Saksıda bitki
- 🐭 Fare
Fanuslar özdeş ve hava geçirmez kapalıdır; fareler özdeştir.
33LGS tarzı
Saat 00.00 ile 06.00 arasında oksijen miktarının azalmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
| Saat | Oksijen miktarı (birim) |
|---|---|
| 0 | 21 |
| 6 | 19 |
| 12 | 22 |
| 18 | 25 |
| 24 | 23 |
34LGS tarzı
Tablodaki olaylardan hangileri atmosferdeki karbondioksit miktarını artırır?
| Olay | Açıklama |
|---|---|
| I | Bitkilerin fotosentez yapması |
| II | Hayvanların solunum yapması |
| III | Fosil yakıtların yakılması |
| IV | Denizlerdeki su yosunlarının fotosentez yapması |
35LGS tarzı
Okulun çevre kulübü bu verilere göre öneriler hazırlıyor. Aşağıdaki önerilerden hangisi bilimsel olarak doğru ve sürdürülebilirliğe uygundur?
| Atık türü | Miktar (kg) |
|---|---|
| Kâğıt | 120 |
| Organik | 80 |
| Plastik | 60 |
| Cam | 40 |
36LGS tarzı
Tablodaki sonuçlara göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
| Bekletildiği sıcaklık (°C) | Hamurun kabarması |
|---|---|
| 5 | Çok az |
| 30 | Çok fazla |
| 70 | Hiç |
Bu ünitenin cevap anahtarı
- Grafikteki durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Her basamakta enerjinin büyük kısmı yaşamsal faaliyetlerde kullanılır ve ısı olarak çevreye verilir. Her basamaktan bir üstüne enerjinin yaklaşık onda biri geçmiştir; kalan kısım yaşamsal faaliyetlerde kullanılmış ve ısıya dönüşmüştür. Enerji döngü yapmaz, tek yönde akar.
- Fare hangi fanusta daha uzun süre yaşar ve bunun nedeni nedir? B) III. fanusta; bitki fotosentezle oksijen üretir. Işıkta bitki fotosentez yaparak oksijen üretir ve farenin solunumla çıkardığı karbondioksiti kullanır. Solunum oksijen üretmez, tüketir.
- Saat 00.00 ile 06.00 arasında oksijen miktarının azalmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir? B) Karanlıkta fotosentez yapılmaz ama solunum devam eder. Gece ışık olmadığı için fotosentez durur; bitki solunumla oksijen tüketmeye devam eder. Gündüz fotosentez hızı solunumdan büyük olduğu için oksijen artar.
- Tablodaki olaylardan hangileri atmosferdeki karbondioksit miktarını artırır? B) II ve III Solunum ve yanma karbondioksit açığa çıkarır. Karada ve denizde yapılan fotosentez ise karbondioksiti kullanarak azaltır.
- Okulun çevre kulübü bu verilere göre öneriler hazırlıyor. Aşağıdaki önerilerden hangisi bilimsel olarak doğru ve sürdürülebilirliğe uygundur? C) Organik atıklar kompost yapılarak okul bahçesinde gübre olarak kullanılabilir. Organik atıklar ayrıştırıcılar sayesinde kompost olur ve toprağa kazandırılır. Cam geri dönüştürülebilir; kâğıt geri dönüşümü ağaç kesimini azaltır; atıkların türüne göre ayrı toplanması geri dönüşümü kolaylaştırır.
- Tablodaki sonuçlara göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? B) Maya mantarlarının oksijensiz solunumu sıcaklıktan etkilenir; uygun sıcaklıkta daha fazla karbondioksit oluşur. Maya mantarları canlıdır; soğukta yavaş çalışır, 30 °C civarında hızlı solunum yapar, çok yüksek sıcaklıkta ise canlılıklarını yitirir. Kabarmayı sağlayan gaz karbondioksittir.
Elektrik Yükleri ve Elektrik Enerjisi
LGS’de bu ünite; proton-elektron sayılarından yük cinsi belirleme, elektroskop yapraklarındaki değişimi yorumlama ve cihaz tablolarından Güç x Süre ile enerji tüketimi hesaplama becerileriyle sorulur. Hesaplarda W’ı kW’a çevirmeyi ve süreyi saat cinsinden almayı unutma.
Konu özeti ve okul yazılısı soruları: Elektrik Yükleri ve Elektrik Enerjisi yazılıya hazırlık
37LGS tarzı
Tabloya göre K, L ve M cisimlerinin yük durumları hangi seçenekte doğru verilmiştir?
| Cisim | Proton sayısı | Elektron sayısı |
|---|---|---|
| K | 8 | 10 |
| L | 10 | 10 |
| M | 12 | 9 |
38LGS tarzı
Bu gözlemlere göre X ve Y cisimleri için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
X cismi
- 🔍 Topuza dokundurmadan yaklaştırılıyor
- 🍂 Yapraklar daha çok açılıyor
Y cismi
- 🔍 Topuza dokundurmadan yaklaştırılıyor
- 🍂 Yapraklar biraz kapanıyor
Elektroskop başlangıçta negatif yüklüdür ve yaprakları açıktır.
39LGS tarzı
Tablodaki bilgilere göre su ısıtıcısının 30 günde harcadığı elektrik enerjisinin bedeli kaç TL’dir?
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Güç | 2000 W |
| Günlük kullanım | 15 dakika |
| Süre | 30 gün |
| 1 kWh’in fiyatı | 3 TL |
40LGS tarzı
Bir şehir, iklim değişikliğiyle mücadele etmek ve kaynaklarını gelecek nesillere korumak istiyor. Tabloya göre bu şehrin yeni yatırım için tercih etmemesi gereken santral hangisidir?
| Santral | Kullandığı kaynak | Kaynak tükenir mi? | Çalışırken sera gazı salımı |
|---|---|---|---|
| K | Kömür | Evet | Çok fazla |
| L | Akarsu | Hayır | Yok denecek kadar az |
| M | Rüzgâr | Hayır | Yok denecek kadar az |
| N | Güneş ışığı | Hayır | Yok denecek kadar az |
41LGS tarzı
Yalıtkan saplarından tutulan K ve L küreleri birbirine dokundurulup ayrılıyor. Son durumda L küresinin yükü ne olur?
| Küre | Başlangıçtaki yük |
|---|---|
| K | +8q |
| L | −2q |
42LGS tarzı
Çubuk yaklaştırıldığı anda kürenin yük dağılımı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Çubuk
- ➖ Negatif yüklü plastik çubuk
Küre
- ⚪ Yalıtkan ayak üzerinde nötr metal küre
- ⬅️ Çubuk kürenin sol tarafına dokundurmadan yaklaştırılıyor
Çubuk küreye değmemektedir.
Bu ünitenin cevap anahtarı
- Tabloya göre K, L ve M cisimlerinin yük durumları hangi seçenekte doğru verilmiştir? B) K: negatif, L: nötr, M: pozitif K’de elektron fazla olduğu için negatif, L’de sayılar eşit olduğu için nötr, M’de proton fazla olduğu için pozitif yük vardır. K ile M birbirini çeker.
- Bu gözlemlere göre X ve Y cisimleri için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? B) X negatif yüklüdür; Y pozitif yüklü ya da nötr olabilir. Yaprakların daha çok açılması X’in elektroskopla aynı cins (negatif) yüklü olduğunu gösterir. Yaprakların kapanması ise zıt cins yüklü ya da nötr bir cisim yaklaştırıldığında görülür; bu yüzden Y’nin yükü kesin belirlenemez.
- Tablodaki bilgilere göre su ısıtıcısının 30 günde harcadığı elektrik enerjisinin bedeli kaç TL’dir? B) 45 15 dakika = 0,25 saat. Günlük enerji: 2 kW x 0,25 h = 0,5 kWh. 30 günde 0,5 x 30 = 15 kWh. Bedel: 15 x 3 = 45 TL.
- Bir şehir, iklim değişikliğiyle mücadele etmek ve kaynaklarını gelecek nesillere korumak istiyor. Tabloya göre bu şehrin yeni yatırım için tercih etmemesi gereken santral hangisidir? A) K K santrali tükenebilen fosil yakıt kullanır ve çok fazla sera gazı salar; bu iki özellik şehrin hedefleriyle çelişir.
- Yalıtkan saplarından tutulan K ve L küreleri birbirine dokundurulup ayrılıyor. Son durumda L küresinin yükü ne olur? A) +3q Toplam yük +8q + (−2q) = +6q’dur. Özdeş küreler bu yükü eşit paylaşır: her biri +3q olur. Dokunma ile elektriklenmede iki küre de aynı cins yükle yüklenmiştir.
- Çubuk yaklaştırıldığı anda kürenin yük dağılımı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur? B) Sol taraf pozitif, sağ taraf negatif yüklenir; küre toplamda nötrdür. Çubuktaki negatif yükler küredeki elektronları iter; elektronlar uzak uca (sağa) gider. Yakın uçta (solda) pozitif yük fazlalığı oluşur. Küreye yük girmediği ya da çıkmadığı için toplam yük sıfırdır.